Konferencja pszczelarska

18 maja 2024 roku odbyła się Konferencja pszczelarska, zorganizowana w ramach  realizowanej operacji własnej pn. „”Krzemienny Krąg” przewodzi i aktywizuje kluczowe branże obszaru LSR”  ze środków Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich 2014 – 2020 w ramach działania 19 „Wsparcie dla rozwoju lokalnego   w ramach inicjatywy LEADER”, poddziałanie 19.2 „Wsparcie na wdrażanie operacji  w ramach Strategii Rozwoju Lokalnego Kierowanego przez Społeczność”

Pierwszy wykład pt. „Czynniki wpływające na odporność pszczół” wygłosiła prof. dr hab. Aneta Strachecka. W czasie wykładu omówiono czynniki zależne i niezależne od pszczelarza, których kompleksowe działanie wpływa na fizjologię pszczół. Obecnie pszczoły bytują w nieprzyjaznym środowisku. Zagrożeniem jest chemizacja rolnictwa, która poprzez rosnące skażenia gleby i powietrza zwiększa presję substancji toksycznych, obniżających pszczelą odporność. Szczególnie destrukcyjnie działają leki stosowane przeciw warrozie. Przeciwdziałają temu biochemiczne systemy obronne organizmu. Z drugiej strony jakościowe ubożenie szaty roślinnej wskutek wzrostu areałów monokultur oraz spadku kwiecistości terenów zielonych i przydomowych, skutkują zubożeniem diety pszczół, co osłabia ich obronność biochemiczną. Kolejnym czynnikiem jest brak różnorodności genetycznej w rodzinach pszczelich, jak i współczesne metody gospodarki pasiecznej, np. gospodarka wędrowna, która naraża pszczoły na stres (duża koncentracja rodzin na jednym pasieczysku, zubożenie diety w białka). Załamanie się biochemicznych systemów obronnych, skutkuje osłabieniem wielu innych systemów pszczelej odporności, w tym na wiele chorób, a także spadkiem zdolności do unieszkodliwiania toksyn. Środowisko rodziny pszczelej stwarza dobre warunki do rozwoju patogenów. Po pierwsze, przy małej objętości ula występuje duże zagęszczenie osobników, które bytują w ustabilizowanej temperaturze i wilgotności. Po drugie, pszczoły mają ciągły kontakt ze środowiskiem zewnętrznym, a co za tym idzie z różnymi patogenami, tj.: bakterie, wirusy, entomopatogeny, Varroa destructor i Nosema spp. Charakter i nasilenie odpowiedzi immunologicznej u Apis mellifera zależy z jednej strony od właściwości genetycznych patogenu, jego zdolności do przekraczania barier anatomicznych ciała, przeciwstawiania się mechanizmom odporności owada i szybkiego namnażania się w jego organizmie, a z drugiej, od stadium rozwojowego pszczoły i wyjściowego stanu jej odporności. W rozwoju ewolucyjnym rodzina pszczela wypracowała mechanizmy obrony indywidualnej i zbiorowej – behawioralnej, stanowiące „zaporę” przed atakującymi ją patogenami. U pszczół występują odczyny immunologiczne wrodzone (nieswoiste, odporność fizjologiczna) i indukowane (odporność nabyta). W odporności nieswoistej istotne znaczenie mają bariery anatomiczno – fizjologiczne okrywy ciała, układu pokarmowego i oddechowego oraz komórkowe i humoralne mechanizmy obrony wewnętrznej. Rozpoznanie i odróżnienie składników „self” od „non-self” uruchamia całą kaskadę mechanizmów prowadzących do likwidacji lub usunięcia patogena z organizmu. Wrodzone mechanizmy odpornościowe u owadów i kręgowców wykazują podobieństwo pod względem syntezy i sekrecji białek o działaniu anty-patogennym. Należy podkreślić, że mechanizmy te będą prawidłowo funkcjonowały, jeżeli nie będą załamane/zaburzone biochemiczne bariery obronne, zarówno wewnątrz organizmu owada, jak i na jego kutikuli. Bariery te są istotnymi składnikami odporności wrodzonej. Związki te są syntetyzowane w ciele tłuszczowym, które stanowi centrum metaboliczne organizmu owada, porównywane do wątroby kręgowców. Zsyntetyzowane związki są uwalniane do hemolimfy i transportowane do innych tkanek. Wśród tych związków są antyoksydanty, proteazy i ich inhibitory, oraz markery biochemiczne.

Drugi wykład pt. „Całoroczna gospodarka pasieczna w dobie zmian klimatu” wygłosił dr Piotr Dziechciarz. W ramach tego wykładu omówiono aspekty gospodarki wędrownej oraz stacjonarnej w różnych typach uli. Wykładowca przedstawił przygotowywanie odkładów, przygotowanie rodzin do zimowli oraz ich funkcjonowanie skoro wiosny i po określonych pożytkach. Ważnym zagadnieniem jest podawanie leków oraz wykorzystanie innych metod tzw. biotechnicznych, które ograniczają chemię w przestrzeni rodziny pszczelej.

Zapraszamy do relacji.