Oś 4 LEADER – Działanie 4.1 - Wdrażanie Lokalnej Strategii Rozwoju

Działanie ma na celu umożliwienie mieszkańcom obszaru objętego lokalną strategią rozwoju (LSR) realizacji projektów w ramach tej strategii. Realizacja strategii powinna przyczynić się do poprawy jakości życia na obszarach wiejskich m.in. poprzez wzrost aktywność lokalnych społeczności oraz stymulowanie powstawania nowych miejsc pracy.
W ramach realizacji LSR, zatwierdzonych przez samorząd województwa, LGD wybiera projekty do realizacji w ramach środków przyznawanych na realizację strategii. Pracownicy LGD pomagają wnioskodawcom w przygotowaniu projektów.

Zakres pomocy
Pomoc udzielana jest dla operacji z zakresu:

1. działania „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej”,
2. działania „Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw”,
3. działania „Odnowa i rozwój wsi”,
4. oraz innych projektów zwanych dalej „małymi projektami”, które nie kwalifikują się do wsparcia w ramach działań osi 3, ale przyczyniają się do osiągnięcia celów tej osi, tj. poprawy jakości życia lub większego zróżnicowania działalności gospodarczej na obszarze działania LGD.

Podstawa prawna
Art. 61-64 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277/1 z 21.10.2005 r.).
Art. 37 oraz pkt 5.3.4.1 załącznika II do rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006 z dnia 15 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia rady (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 368/15 z 23.12.2006 r.).

Oś (1,2 i/lub 3) realizowana poprzez oś Leader
Leader jest podejściem przekrojowym i partnerskim, umożliwiającym osiągnięcie celów osi trzeciej.

Procedura i harmonogram wyboru lokalnych grup działania, w tym kryteria wyboru

Instytucja Zarządzająca (IZ) deleguje część swoich zadań w zakresie wyboru LGD w ramach wdrażania PROW na rzecz samorządów województw (SW). Samorządy województw w porozumieniu z Instytucją Zarządzającą ogłaszają nabór wniosków LGD na realizację lokalnej strategii rozwoju najpóźniej w trzecim kwartale 2008 r. LGD składa wniosek na realizację lokalnej strategii rozwoju do SW, na terenie którego ma siedzibę. Wybór LGD odbywa się na podstawie kryteriów, określonych na poziomie krajowym przez Instytucję Zarządzającą, odnoszących się do potencjału organizacyjno administracyjnego LGD oraz jakości LSR.

Umowy podpisywane są z wybranymi lokalnymi grupami działania przez odpowiedni samorząd województwa. Wnioski o pomoc oraz wnioski o płatność składane przez LGD weryfikuje SW. Zweryfikowane przez SW wnioski o płatność przekazywane są do Agencji Płatniczej, pełniącej funkcje płatnicze w ramach osi 4.

Najpóźniej 3 lata po podpisaniu umów z LGD na realizację LSR przewiduje się weryfikację działalności LGD pod względem realizacji LSR oraz potencjału organizacyjno-administracyjnego. Po ww. weryfikacji LGD przewiduje się drugi nabór wniosków LGD na realizację LSR. Kryteria i zasady wyboru LGD będą takie same jak kryteria określone dla pierwszego naboru LGD przeprowadzonego w pierwszym roku realizacji PROW 2007-2013. Jeżeli działania realizowane przez LGD nie byłyby zgodne z LSR lub zaplanowane w ramach strategii cele i działania nie zostałyby osiągnięte, wówczas niewykorzystane przez LGD środki finansowe mogłyby zostać przesunięte na rzecz LGD wybranych w drugim naborze. Ponadto, na podstawie wyników przeprowadzonej oceny funkcjonowania LGD, określone funkcje płatnicze mogą zostać im delegowane.

Kryteria dostępu i wyboru LGD:

1. Kryteria dostępu dla LGD:
a) partnerstwo trójsektorowe składające się z przedstawicieli sektora publicznego, gospodarczego i społecznego;
b) na poziomie decyzyjnym partnerstwa przynajmniej 50% stanowią partnerzy gospodarczy i społeczni, w tym przedstawiciele społeczeństwa obywatelskiego, w szczególności: rolnicy, kobiety wiejskie, młodzi ludzie oraz ich stowarzyszenia;
c) LGD przygotowuje lokalną strategię rozwoju; obszar objęty LSR jest spójny i obejmuje zgodnie z przyjętą definicją obszarów wiejskich, miejscowości znajdujące się w granicach administracyjnych:
- gmin wiejskich,
- gmin miejsko-wiejskich, z wyłączeniem miast liczących powyżej 20 tys. mieszkańców,
- gmin miejskich, z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej 5 tys. mieszkańców.
d) struktura organizacyjna LGD zapewnia rozdzielenie funkcji zarządczej od decyzyjnej;
e) obszar, na którym jest realizowana LSR, liczy co najmniej 10 tys. i nie więcej niż 150 tys. mieszkańców;
f) dopuszcza się możliwość działania wyłącznie jednej LGD na danym obszarze;
g) LGD musi posiadać potencjał administracyjny do zarządzania środkami publicznymi i wdrożenia lokalnej strategii rozwoju.

2. Kryteria wyboru LGD będą dotyczyły oceny:
1) Potencjału organizacyjno - administracyjnego LGD:
a) Struktury LGD;
b) Struktury organu decyzyjnego;
c) Zasad i procedur rozszerzania składu LGD;
d) Szczegółowych zasad i procedur funkcjonowania LGD;
e) Procedur wyboru projektów;
f) Kryteriów oceny projektu przez LGD;
g) Dotychczasowej działalności LGD lub partnerów tworzących LGD;
h) Kwalifikacji i doświadczenia osób wchodzących w skład organu decyzyjnego.

2) Jakości lokalnej strategii rozwoju (LSR) w szczególności w zakresie:
a) Związku i spójności przyjętych w LSR kierunków rozwoju z uwarunkowaniami lokalnymi;
b) Analizy SWOT
c) Celów LSR;
d) Adekwatności przedstawionych przedsięwzięć w stosunku do celów LSR;
e) Zintegrowanego charakteru LSR;
f) Innowacyjnego charakteru proponowanych w LSR przez LGD rozwiązań i działań;
g) Działania zaplanowane w LSR zapewniły udział partnerów lokalnych i mieszkańców w procesie przygotowania LSR;
h) Działania zaplanowane w LSR zapewniają udział partnerów lokalnych i mieszkańców w procesie wdrażania/aktualizacji LSR;
i) Metodologii ewaluacji własnej LGD i oceny realizacji LSR oraz na tej podstawie aktualizacji LSR;
j) Budżetu wraz z harmonogramem przedsięwzięć w ramach LSR;
k) Powiązania z innymi dokumentami planistycznymi i wpływu na rozwój obszaru objętego LSR.

Zasady wyboru projektów przez lokalne grupy działania
Wnioski o pomoc, kwalifikujące się do udzielenia pomocy w ramach osi 4 Leader, mogą dotyczyć tylko projektów zgodnych z LSR, przyjętą przez LGD i zatwierdzoną przez samorząd województwa. Wnioski te mogą dotyczyć:

1) projektów kwalifikujących się do udzielenia pomocy w ramach działań osi 3 - Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej: tj.:
- Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej;
- Tworzenie i rozwój mikroprzedsiębiorstw;
- Odnowa i rozwój wsi.
w tym przypadku projekty muszą spełniać kryteria wyboru określone dla poszczególnych działań osi 3.

Projekty odpowiadające działaniu „Różnicowanie w kierunku działalności nierolniczej”, będą realizowane zgodnie z najszerszą definicją obszarów wiejskich tj. na obszarze gmin wiejskich, gmin miejsko-wiejskich z wyłączeniem miast liczących powyżej 20 tys. mieszkańców oraz gmin miejskich, z wyłączeniem miejscowości liczących powyżej 5 tys. mieszkańców.

2) projektów przyczyniających się do poprawy jakości życia lub zróżnicowania działalności gospodarczej na obszarze działania LGD, które nie kwalifikują się do wsparcia w ramach działań osi 3 - Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej, pod warunkiem spełnienia kryteriów dostępu i wyboru, dla których całkowita wartość projektu nie przekracza 100 tys. zł, zwanych dalej „małymi projektami”.

Wnioskodawca składa wniosek o pomoc do lokalnej grupy działania. LGD podejmuje decyzję o wybraniu lub nie wybraniu projektu do finansowania, w ramach przewidzianego w LSR budżetu.

W przypadku projektów kwalifikujących się do udzielenia pomocy w ramach działań osi 3 - Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej, LGD bierze pod uwagę zgodność projektu z lokalnymi kryteriami wyboru i celami LSR.
W przypadku małych projektów, LGD ocenia projekt pod względem zgodności z kryteriami dostępu, określonymi dla małych projektów oraz zgodności z lokalnymi
kryteriami wyboru i celami LSR.

Następnie, w obu przypadkach, LGD przesyła do właściwego podmiotu wdrażającego pozytywnie ocenione wnioski, które zostały wybrane przez ciało decyzyjne LGD do finansowania w ramach budżetu lokalnej strategii rozwoju.

Kryteria dostępu w przypadku małych projektów to m.in.:

1) zgodność projektu z LSR;
2) zgodność projektu z zakresem pomocy określonym w PROW;
3) nie finansowanie projektu z innych środków publicznych.

Zasady finansowania LGD

Funkcję płatniczą w ramach realizacji osi 4 pełni Agencja Płatnicza. Lokalna grupa działania po wybraniu jej przez SW, w ramach lokalnej strategii rozwoju ma przewidziany budżet, do wysokości którego wybiera projekty beneficjentów ubiegających się o finansowanie.

W przypadku projektów kwalifikujących się do udzielenia pomocy w ramach działań osi 3 - Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej, zasady finansowania zostały określone w ramach działań osi 3.
W przypadku małych projektów, z wnioskodawcami których wnioski zostały wybrane przez LGD do finansowania w ramach budżetu lokalnej strategii rozwoju i które zostały pozytywnie zweryfikowane przez SW, samorząd województwa podpisuje umowę na realizację projektu. Wypłata pomocy na rzecz beneficjenta następuje po pozytywnej weryfikacji wniosku o płatność przez Agencję Płatniczą.

Zakres pomocy
Przewiduje się udzielenie pomocy:

1. Dla działań mieszczących się w ramach działań osi 3 - tak jak określono dla działań osi 3.
2. Dla małych projektów, działania mogą dotyczyć:
a) organizacji szkoleń i innych przedsięwzięć o charakterze edukacyjnym i warsztatowym dla ludności z obszaru objętego LSR86;
b) promocji i rozwoju lokalnej aktywności, w tym promocji lokalnej twórczości kulturalnej i artystycznej, z wykorzystaniem lokalnego dziedzictwa kulturowego, historycznego oraz przyrodniczego;
c) rozwoju agroturystyki i turystyki na obszarach wiejskich, w tym: utworzenia lub zmodernizowania elektronicznej bazy informacji turystycznej oraz stron WWW, przygotowania i wydania folderów i innych publikacji informacyjnych, oznaczenia obiektów ważnych lub charakterystycznych dla obszaru objętego lokalną strategią rozwoju;
d) inicjowania powstawania, rozwoju, przetwarzania, wprowadzenia na rynek oraz podnoszenia jakości produktów i usług bazujących na lokalnych zasobach, w tym naturalnych surowcach i produktach rolnych i leśnych oraz tradycyjnych sektorach gospodarki;
e) organizacji imprez kulturalnych, rekreacyjnych, sportowych na obszarze objętym działalnością LGD;
f) zakupu i nasadzenia tradycyjnej roślinności oraz starych odmian roślin (nasion, sadzonek, kłączy, bulw, etc.) w celu wykorzystania lub odnowienia cennego dziedzictwa przyrodniczego lub kulturowego ze szczególnym wskazaniem na obszary chronione w tym obszary objęte siecią Natura 2000,
g) zakupu oprogramowania, urządzeń i sprzętu komputerowego (w tym urządzeń i sprzętu umożliwiającego dostęp do Internetu oraz zakup usługi dostępu do Internetu) i ich udostępnianie na potrzeby społeczności wiejskiej w celu podniesienia jakości życia ludności na obszarze działania LGD;
h) renowacji, zabezpieczenia i oznakowania przydrożnych kapliczek, pomników przyrody, odkrywek geologicznych i innych miejsc i budowli charakterystycznych dla danej miejscowości i istotnych dla realizacji LSR wraz z uporządkowaniem terenu wokół tych miejsc;
i) odnawiania elewacji i dachów prywatnych budynków, ogrodzeń, oraz innych obiektów charakterystycznych dla budownictwa danego regionu;
j) zakupu strojów, eksponatów i innego wyposażenia dla zespołów artystycznych, zespołów folklorystycznych oraz innych grup i zespołów kultywujących miejscowe tradycje i zwyczaje;
k) inwestycji służących utrzymaniu i kultywowaniu tradycyjnych zawodów i rzemiosła oraz inwestycji służących wspieraniu twórczości lokalnej lub ludowej
l) budowy/odbudowy małej infrastruktury turystycznej, w szczególności punktów widokowych, miejsc wypoczynkowych i biwakowych, tras narciarstwa biegowego i zjazdowego, tras rowerowych;
m) zakupu wyposażenia świetlic wiejskich i ich remont.

Beneficjenci

W przypadku projektów kwalifikujących się do udzielenia pomocy w ramach działań osi 3 - Jakość życia na obszarach wiejskich i różnicowanie gospodarki wiejskiej – tak jak określono dla działań osi 3.

W przypadku małych projektów - osoby fizyczne zameldowane na obszarze działania LGD lub posiadające siedzibę na obszarze działania LGD, jeśli prowadzą działalność gospodarczą, organizacje pozarządowe, osoby prawne i jednostki organizacyjne związków wyznaniowych i kościołów, posiadające siedzibę na obszarze działania LGD lub działające na obszarze LGD.

Poziom dofinansowania

W przypadku małych projektów wysokość pomocy na projekt nie może przekroczyć 70% kosztów kwalifikowanych.
Poziom dofinansowania dla danego beneficjenta nie może przekroczyć w okresie programowania kwoty 100 000 PLN